W dniu 14 października 1983 roku szkoła otrzymała imię Tomasza Nocznickiego. Tego dnia została odsłonięta pamiątkowa tablica z brązu z wygrawerowaną podobizną patrona i napisem:

"Tomasz Nocznicki 1862-1944

syn ziemi grójeckiej, radykalny działacz ludowy,

publicysta, propagator oświaty rolniczej, poseł

i senator II Rzeczypospolitej"

Tomasz Nocznicki z wnukami

    Tomasz Nocznicki urodził się 20 grudnia 1862 roku z nieznanych rodziców. Wychowali go Karol Jóźwik i Magdalena z Plewaków, mieszkańcy grójeckiej wsi Czesinów (Cesinów). Przybrany ojciec nauczył go czytał, a następnie posłał do szkoły elementarnej w Lipiu. Chodził tam przez dwie zimy 1870-1872. Na tym w zasadzie skończyła się jego szkolna nauka. Wszystko, co potem osiągnął, zdobył drogą żmudnego, lecz nieustannego samouctwa. Duży wpływ na ukształtowanie się osobowości Tomasza oprócz Jóźwika, miał nauczyciel ze szkoły- Kazimierz Dzierzbicki, ksiądz Roch Wójcicki- proboszcz parafii Belsk Duży, który umożliwił Nocznickiemu korzystanie z parafialnej biblioteki.

    Po śmierci opiekunów Tomasz poszedł na służbę do majątku Głudna. Był tam pastuchem, potem pomocnikiem fornala. W Grójcu pracował u inżyniera drogowego jako woźnica. Zwolniony z powodu choroby znalazł zatrudnienie u naczelnika poczty. W 1882 r. ożenił się z Franciszką Piasek, ubogą dziewczyną z okolic Grójca. Rok później został wcielony do armii carskiej na 5 lat. Służył w 35 brygadzie artylerii pieszej w Rostowie ( gubernia jarosławska ), gdzie uzyskał stopień podoficera. Zwolniony z wojska wrócił w rodzinne strony, a nie mogąc dostac pracy przez jakiś czas pracował w jednostce wojskowej stacjonującej w Grójcu. Po opuszczeniu koszar w 1891 r. był zatrudniony jako kierownik i bufetowy miejscowego klubu towarzyskiego założonego przez polsko-rosyjską inteligencję urzędniczą. W 1894 przeniósł się do Karolewa, gdzie założył sklep. Po pożarze domu i sklepu przeprowadził się do Belska Dużego i tu ponownie uruchomił sklep. Prowadził go do 1908 r. To tu właśnie mieszkając przez ponad 12 lat, rozwinął swoją działalność społeczną.

    Nawiązał kontakt z redaktorem i założycielem "Zorzy", Maksymilianem Malinowskim i zaczął publikował na łamach tego pisma swoje listy i korespondencje. Wraz z Ludwikiem Górskim w 1902 r. założył w Belsku spółkę dla wspólnych zakupów oraz został współzałożycielem w tej wsi spółdzielczej maślarni (mleczarni). Był członkiem Towarzystwa Oświaty Narodowej oraz Ligi Narodowej (1904-1906). Popularyzował wśród chłopów czytelnictwo prasy, kolportował zabronione pisma. Na prośbę Towarzystwa Popierania Przemysłu Ludowego zbierał w powiecie grójeckim wiadomości o twórcach i twórczości ludowej np. o tkaczach. Jego działalność zwróciła uwagę władz carskich. W 1906 r. został aresztowany i przez 7 tygodni był więziony w Grójcu. Po uwolnieniu musiał opuścił Królestwo Polskie. Zamieszkał w Krakowie. Do domu powrócił schorowany. Najbliżsi i on sam spodziewali się śmierci.

    Los był dla niego łaskawy. Wrócił do zdrowia i z nową energią rozpoczął pracę. Dołączył do grona założycieli nowego organu prasowego "Zaranie". Czasopismo to było przeznaczone dla mieszkańców wsi. Nocznicki zaproponował ten tytuł. Od 1907 r. regularnie zamieszczał tu swoje artykuły. W 1908 r. został prezesem Koła Rolniczego im. Stanisława Staszica w Belsku Dużym, a następnym roku stanął na czele Zarządu Głównego tego stowarzyszenia. Rok przedtem nabył 12-morgowe gospodarstwo w Lipiu pod Grójcem i z dumą donosił czytelnikom "Zarania", że jest już rolnikiem. Jedną z pierwszych inwestycji jakie poczynił Nocznicki w swym gospodarstwie, było założenie 2-hektarowego sadu. Sześć lat prezesowania Sztaszicowskim Kołom Rolniczym, publikacje w "Zaraniu" wywołały gwałtowny atak, lawinę polemik ze strony ziemian i duchowieństwa.

    W 1913 r. Nocznicki nielegalnie wyjechał do Galicji. Nawiązał tam kontakty z tamtejszymi działaczami ludowymi i niepodległościowymi. W czasie I wojny Światowej rozwinął aktywną działalność polityczną. w latach 1915-1917 był członkiem Centralnego Komitetu Narodowego, od 14 stycznia do 30 czerwca 1917 pracował w Komisji Sejmowo-Konstytucyjnej przy Radzie Departamentu Spraw Wewnętrznych będącej agendą Tymczasowej Rady Stanu. Uczestniczył też w pracach Polskiej Organizacji Narodowej. W 1915 r. wspólnie ze Stanisławem Osieckim, Klemensem Pawlikowskim, pisarką Marią Dąbrowską współorganizował Polskie Stronnictwo Ludowe, którego został prezesem (1915-1918), wydawcą i redaktorem jego organu "Wyzwolenie".

    Po odzyskaniu niepodległości został ministrem bez teki w Tymczasowym Rządzie Ludowym Republiki Ignacego Daszyńskiego, następnie rządu Jędrzeja Moraczewskiego. Jego lewicowe poglądy, nieczęł do niego ziemiaństwa, kleru i Narodowej Demokracji sprawiły, że przegrał wybory do Sejmu Ustawodawczego w 1919 r. Wraca do Lipia.

    Zajmuje się własnym gospodarstwem, dużo pisze. W latach 1918-1923, 1929-1931 pełni funkcję wiceprezesa PSL "Wyzwolenie", a w 1923-1929 jest członkiem Zarządu Głównego. Przemawia na licznych wiecach. Domaga się zniesienia Senatu. Publikuje w 1920 r. cykl artykułów "Ziemia dla ludu, władza dla ludu", w których domaga się radykalnej zmiany położenia materialnego mieszkańców wsi. Protestował przeciw terrorowi i represjom policyjnym w kraju stosowanym wobec komunistów. W latach 1922-1927 był posłem ziemi mazowieckiej z listy PSL "Wyzwolenie". Jednak więcej czasu poświęcał publicystyce niż pracy parlamentarnej.

    Zamach majowy Józefa Piłsudskiego przyjął z zadowoleniem. Po rozwiązaniu parlamentu powrócił do Lipia. Jeszcze w 1928-1930 był senatorem. Zaangażował się w obronę aresztowanych przywódców Centrolewu. W 1930 r. przeniósł się do Warszawy. Stan jego zdrowia pogarszał się. Wtedy zaczął, pisał pamiętniki. Gdy w 1930 powstało Stronnictwo Ludowe, został jego członkiem. Po 1935 r. odsunął się od działalności publicznej i rozpoczął pracę w różnych organizacjach społecznych, np. w Warszawskiej Spółdzielni Mieszkaniowej.

    W czasie okupacji wiek i choroba nie pozwoliły mu uczestniczył w konspiracji. W jego mieszkaniu odbywały się tajne komplety. Nocznicki wtedy przeżył tragedię rodzinną - w niewyjaśnionych okolicznościach zginął jego jedyny syn Józef i wnuk Marian. Po upadku Powstania Warszawskiego wraz z ludnością Żoliborza został wysiedlony. Zatrzymał się w Słomnikach pod Krakowem.

    Przez całe życie Tomasz Nocznicki nie rozstawał się z książkami. Był zapalonym bibliofilem. Systematycznie bez względuna sytuację materialną, kupował książki. Jego zbiór w latach 30-tych liczyl ok. 5000 pozycji. Była to literatura polska i europejska, powieści, poezje, dramaty, a także prace z zakresu historii, filozofii, socjologii, ekonomii, etnografii, prawa, religii. Gdy księgozbiór był w Lipiu, Nocznicki zaczął go udostępniał innym osobom. Jego biblioteka była pierwszą większą, starannie dobraną, na poły publiczną bezpłatną biblioteką w Grójeckiem. Potem zbiór ten został przeniesiony do Warzsawy. W 1939 r. część książek spłonęła, część po wojnie trafiła do tworzącej się Wyższej Szkoły Rolniczej w Łodzi. Dziś reszta księgozbioru znajduje się w Bibliotece Sejmowej, zaś roczniki "Wyzwolenia" są w Bibliotece Publicznej m. st. Warszawy.

    Tomasz Nocznicki był też człowiekiem pióra. W ciągu swego długiego życia napisał ponad 2 tys. artykułów drukowanych na łamach kilkudziesięciu czasopism. Opublikował kilka broszur, m.in. "Sprawa przyszłości ludu rolnego Polski"(1919), "O "Zaraniu" i zaraniarzach"(1927) oraz pamiętniki "Moje wspomnienia z ubiegłego życia"(1947). W publicystyce wiele miejsca poświęcił zwalczaniu pijaństwa, propagował budowę szkół na wsi, zakładanie kółek rolniczych, w II RP domagał się oświaty i ziemi dla chłopów, krytykował stosunki panujące na wsi, zwalczał duchowieńswtwo, partie prawicowe, wspierał opozycję centrową, propagował spółdzielczość, bronił zasad demokracji.

    W czasie choroby w 1907 r. zaczął pisał wiersze. Odtąd czynił to przez całe życie. Większość z nich ma charakter okazjonalny, okolicznościowo-autobiograficzny. Są one rozproszone po wielu czasopismach.

    Tomasz Nocznicki zmarł w Słomnikach w 1944 r. i tam został pochowany. W 1947 r. staraniem władz naczelnych stronnictwa Ludowego został ekshumowany i pochowany na cmentarzu w Lipiu.

Tomasz Nocznicki - zdjęcie z legitymacji